Ρεαλισμός  και τα συμφέροντα των ΗΠΑ η βάση της πολιτικής διακυβέρνησης Τράμπ

Το ιστορικό τηλεφώνημα Τραμπ -Πούτιν και τα όσα συζήτησαν, αυτά που δημοσιοποίησαν και αυτά που δεν δημοσιοποίησαν, επιβεβαιώνουν την αναγνώριση της μετάβασης του διεθνούς συστήματος στην πολυπολική τάξη πραγμάτων και την αναγνώριση της Ρωσίας από πλευράς ΗΠΑ ως σημαντική δύναμη της παγκόσμιας διακυβέρνηση. Οι Τραμπ και Πούτιν συζήτησαν τα πιο σημαντικά ζητήματα της διεθνούς πολιτικής, ουκρανικό και ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας, μεσανατολικό, Ιραν, ενέργεια, Τεχνιτή Νοημοσύνη, θέση και ρόλος δολαρίου κ.ά.

Η συνάντηση των δυο Προέδρων προκάλεσε πολλές και διάφορες αντιδράσεις με πιο έντονες τις αντιδράσεις αξιωματούχων της ΕΕ και  ευρωπαϊκών κρατών, που διαμαρτύρονται ιδιαίτερα για τον αποκλεισμό τους από τις συνομιλίες για το ουκρανικό, τις θέσεις των ΗΠΑ και την επιδεικτική αγνόηση τους από πλευράς Τραμπ, τον οποίο βέβαια είχαν πολεμήσει στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας¹.

Η πολιτικής της κυβέρνησης Τραμπ ,όπως δηλώνεται και ασκείται στις πρώτες βδομάδες της διακυβέρνηση της, έχει ως βασικό άξονα τον ρεαλισμό, τον πραγματισμό, την αναγνώριση της πραγματικότητας τόσο σε διεθνές επίπεδο όσο και σε εθνικό. Το τεράστιο δημοσιονομικό έλλειμα έφθασε  στα 36 τρισεκατομμύρια δολάρια που οδήγησε τον Ελον Μασκ να δηλώσει κίνδυνο κατάρρευσης,  αποτελεί το βασικό παράγοντα διαμόρφωσης της οικονομικής πολιτικής των ΗΠΑ για αύξηση του ΑΕΠ με κάθε δυνατό τρόπο, επιβολή δασμών σε άλλες χώρες και εκσυγχρονισμό του δημόσιου τομέα με την κήρυξη πολέμου στην γραφειοκρατική διαφθορά.

Οι πραγματικότητες της διεθνούς κατάστασης και τα συμφέροντα των ΗΠΑ για ενίσχυση της θέσης τους και αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων και κινδύνων, στους οποίους ιεραρχούν την ανάπτυξη της Κίνας και την επέκταση της διεθνούς επιρροής της, τις εξελίξεις στη τεχνολογία και ειδικά την Τεχνιτή Νοημοσύνη και την παράνομη μετανάστευση, είναι η βάση της διαμόρφωσης της πολιτικής της κυβέρνηση Τραμπ και γενικότερα της Συντηρητικής παράταξης των ΗΠΑ. Οι πολιτικές των ΗΠΑ σε ότι αφορά στον Καναδά, τη Γροιλανδία, το Κόλπο του Μεξικού, ήδη μετονομάστηκε σε Κόλπο Αμερικής, εντάσσονται σε μια νέα εκδοχή του Δόγματος Μονρόε για την εδαφική επέκταση των ΗΠΑ και την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της όπως τα αντιλαμβάνεται η συντηρητική παράταξη.

Σε ότι αφορά την Ουκρανία με βάση τις δηλώσεις του Προέδρου Τραμπ, του υπουργού  Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ  και του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο τις τελευταίες ημέρες, οι θέσεις των ΗΠΑ είναι οι εξής:

• Η επιστροφή της Ουκρανίας στα σύνορα του 2014 δεν είναι ρεαλιστική.
• Η Ουκρανία δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.
• Οι ΗΠΑ δεν θα στείλουν στρατό στην Ουκρανία.
• Οι ειρηνευτικές δυνάμεις που θα επιτηρούν την οποιαδήποτε συμφωνία επιτευχθεί θα είναι από ευρωπαϊκές και μη ευρωπαϊκές χώρες και δεν θα είναι υπό την ομπρέλα του ΝΑΤΟ και δεν θα μπορεί να ενεργοποιηθεί το άρθρο 5 της Συμμαχίας αν συμβεί οτιδήποτε.
• Οι ΗΠΑ απαιτούν από την Ουκρανία να πληρώσει για τη βοήθεια που πήρε με ποσό που φθάνει τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ο βασικός λόγο αλλαγής πολιτικής είναι η διαπίστωση ότι αυτός ο πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί από την Ουκρανία και τους συμμάχους της και να ηττηθεί στρατηγικά η Ρωσία. Είναι απλή λογική, η οποία δυστυχώς απουσιάζει ιδιαίτερα από τις ευρωπαϊκές κυβερνώσες ελίτ. Δεν μπορεί να ηττηθεί  και μάλιστα στρατηγικά μια ισχυρή στρατιωτική δύναμη που τυγχάνει να είναι και η πιο ισχυρή πυρηνική δύναμη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες  υπό ην ηγεσία Τραμπ έχει διαφανεί ότι ούτε θέλουν, ούτε μπορούν να ρισκάρουν ένα παγκόσμιο πόλεμο με όλες τις συνέπειες του. Η λογική κέρδος-ζημιά και πρώτα η Αμερική, λειτουργεί και σε αυτή την περίπτωση.

Μετά τις δηλώσεις των αξιωματούχων των Ηνωμένων Πολιτειών, η ηγεσία της ΕΕ είναι σε σοκ και συνεχίζει να παραπαίει και να εκλιπαρεί συμμετοχή της καθώς και της Ουκρανίας στις συνομιλίες και να ληφθούν υπόψη οι θέσεις και απαιτήσεις τους. Συνήθως, όμως, οι ηττημένοι δεν καθορίζουν το περιεχόμενο των συμφωνιών. Μήπως η φασιστική ηγεσία της Γερμανίας συμμετείχε στη Σύνοδο της Γιάλτα; Θεωρώ το λιγότερο δύσκολο να τους λάβει υπόψη ο Τραμπ και πολύ περισσότερο ο Πούτιν.

Η ηγεσία της Ε.Ε., της Βρετανίας και βέβαια της Ουκρανίας, έχουν τεράστιες ευθύνες για τον πόλεμο στην Ουκρανία, τόσο για την μη τήρηση των Συμφωνιών Μίνσκ όσο και για τη Συμφωνία της Κωνσταντινούπολης που αθέτησε ο Ζελένσκι, με παρότρυνση από τον Μπόρις Τζόνσον και ακολούθησαν την προσέγγιση πόλεμος μέχρι τον τελευταίο Ουκρανό.

Η ηγεσία της ΕΕ με τις πολιτικές που ακολούθησε και συνεχίζει, ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για τις συνέπειες  του πολέμου στην Ουκρανία, στα κράτη μέλη και τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδιαίτερα στον οικονομικό και κοινωνικό τομέα. Οι γραφειοκράτες των Βρυξελών είναι σε αντίθετη πορεία με τα συμφέροντα των πολιτών και κρατών της Ε.Ε. και καταπατούν αρχές και αξίες του ευρωπαϊκού πολιτισμού με τον αυταρχισμό που εκδηλώνουν σε αρκετές περιπτώσεις, π.χ. πιέσεις για την ακύρωση των εκλογών στην Ρουμανία, παρεμβάσεις στη Γεωργία κ.ά.

Η Ευρώπη περιθωριοποιείται, χρειάζονται ριζικές αλλαγές και πολιτικές που να εξυπηρετούν τα πραγματικά συμφέροντα των ευρωπαϊκών κρατών και των πολιτών τους για ειρήνη, ανάπτυξη, πρόοδο και σημαντική βελτίωση του οικονομικού και κοινωνικού επιπέδου των ευρωπαίων πολιτών. Δυστυχώς η σημερινή ηγεσία της ΕΕ είναι ανεπαρκής και ανίκανη να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της νέας εποχής. Αν ισχύει και σε αυτή την περίπτωση η ρήση του γερμανού φιλόσοφου Χέγκελ, ότι ο κάθε λαός έχει την ηγεσία που του αξίζει, τότε και οι πολίτες καλούνται να αναλάβουν τις ευθύνες τους.

¹ Tass 13/2/2025 https://tass.com/world/1912887   pic.x.com/PfdvQ4UND1

* Αναπληρωτής Καθηγητής Πολιτικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Frederick